Άκου ανθρωπάκο!

                                               

                                    Του Βίλχελμ Ράιχ

   Στις 24 Μαρτίου του 1897 γεννιέται στη Γαλικία, περιοχή που ανήκε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, ο Βίλχελμ Ράιχ, ένας οραματιστής που έμελλε να διχάσει με τις θεωρίες και το έργο του όχι μόνο την επιστημονική κοινότητα όπου ανήκε, αλλά και ολόκληρη την κοινωνία. Μαθητής και φίλος του Σίγκμουντ Φρόυντ από το 1920, ακολούθησε μία λαμπρή καριέρα ως ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, πρώτα στη Βιέννη και εν συνεχεία στο Βερολίνο. Το 1939, μετά την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, μετακομίζει στις ΗΠΑ, όπου και ξεκινά τις έρευνες του γύρω από σωματικές και ψυχικές ασθένειες, οι οποίες σύμφωνα με τη θεωρία του οφείλονται στην ύπαρξη μίας «ζωτικής κοσμικής ενέργειας», της «οργόνης» και που κατέληξαν στη δημιουργία των αντίστοιχων ενεργειακών συσσωρευτών οργόνης. Η έρευνα του αυτή κρίθηκε ως επικίνδυνη κι έτσι τον Μάρτιο του 1957 κατέληξε στη φυλακή, όπου και πέθανε επτά μήνες αργότερα.

 Αν και οι ψυχαναλυτικές θεωρίες του Ράιχ αμαύρωσαν τη φήμη του και αμφισβητούνται μέχρι και σήμερα, οι κοινωνικές και πολιτικές του απόψεις, παρότι επαναστατικές για την εποχή του, εξακολουθούν να βρίσκουν υποστηρικτές και να παραμένουν επίκαιρες. Οι απόψεις αυτές διατυπώνονται ξεκάθαρα και στο «Άκου ανθρωπάκο!», που γράφτηκε το 1946 και δημοσιεύτηκε το 1948. Το βιβλίο αυτό αποτελεί μία κραυγή του συγγραφέα ενάντια στο φασισμό και τον ολοκληρωτισμό. Ο Ράιχ κρίνει ότι έχει την ηθική υποχρέωση να αφυπνίσει τον «ανθρωπάκο», που επαναπαύεται στον κοινωνικό του ρόλο ως ψηφοφόρο κι όχι ως ενεργό πολίτη, που συμβιβάζεται με την εκάστοτε πολιτική κατάσταση αρκεί να μη θίγεται ο ίδιος, που καταχράται την εξουσία όταν βρίσκεται σε αυτή, που δυναστεύει τα παιδιά του και τον/την σύζυγο, που δε διστάζει να δολοφονήσει τους φίλους και να λατρέψει τους εχθρούς. Όμως, παρά την αυστηρότητα με την οποία κρίνει τον «ανθρωπάκο», ο Ράιχ έχει βαθιά πίστη στη δύναμη και στα βαθιά συναισθήματα που ο καθένας κρύβει μέσα του και αυτά έχει ως στόχο να αναδείξει. Υποστηρίζει ότι «Ο μεγάλος άνθρωπος ξέρει πότε και με ποιον τρόπο είναι μικρός. Ο Ανθρωπάκος δε γνωρίζει ότι είναι μικρός και φοβάται να το μάθει». Είναι πεπεισμένος όμως ότι όταν το μάθει και αγωνιστεί για να ξεπεράσει την μικρότητα του, τότε θα οδηγηθεί με βεβαιότητα στην πρόοδο και την ευτυχία.

 Το βιβλίο αν και λιγάκι κουραστικό, καθώς ο συγγραφέας επαναλαμβάνεται σε αρκετά σημεία, αξίζει να διαβαστεί ως το εγχειρίδιο του σωστού πολίτη και οικογενειάρχη, του ανθρώπου εκείνου που δεν αφήνει τη μοίρα του στα χέρια άλλων. Στην τελευταία έκδοση από τις εκδόσεις Μίνωας, εκτός από την πετυχημένη μετάφραση και τον προσεγμένο πρόλογο, συναντούμε την εξαιρετική εικονογράφηση του William Steig, από την έκδοση του 1974, η οποία με το δυναμικό χιούμορ των σκίτσων ζωντανεύει τις απόψεις του Ράιχ.