Ο Στόουνερ

John Williams

Εκδόσεις Gutenberg

μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου

Το έβλεπα συνεχώς μπροστά μου τους τελευταίους μήνες. Σε βιβλιοπωλεία, στο ίντερνετ, σε κριτικές, αλλά όσες φορές κι αν διάβασα την υπόθεση δεν μου τράβηξε το ενδιαφέρον. Πίστευα ότι θα είναι βαρετό (κάποιοι το βρίσκουν όντως βαρετό κι αδιάφορο, όπως βλέπω σε κάποια σχόλια στο facebook) κι ίσως και λιγάκι "βαρύ" για τώρα το καλοκαίρι. Πόσο λάθος σκεφτόμουν... 

Το αγόρασα και το ξεκίνησα διστακτικά, παρακινημένη από την ιστορία πίσω από το βιβλίο κι όχι αυτή μέσα στο βιβλίο. "Ο Στόουνερ" γράφτηκε από τον John Willams στις ΗΠΑ, όπου και πρωτοεκδόθηκε το 1965, χωρίς όμως να βρει την αναμενόμενη ανταπόκριση από το αναγνωστικό κοινό. Αποσύρθηκε λοιπόν, ανατυπώθηκε δύο ακόμη φορές, χωρίς να έχει καμία απήχηση κι όλα αυτά μέχρι το κοντινό μας 2011, οπότε και βρέθηκε στα χέρια μιας Γαλλίδας πεζογράφου, της Anna Gavalda, η οποία το μετέφρασε και από τότε έγινε μπεστ σέλερ στη Γαλλία, στην Ολλανδία, στην Ιταλία, στη Γερμανία. Το 2017 φθάνει και στη χώρα μας και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg, στη νέα τους σειρά Aldina, για την οποία αξίζει να αναφερθούμε σε επόμενο άρθρο.

 Το μυθιστόρημα περιγράφει τη ζωή και τη σταδιοδρομία του Στόουνερ, ενός βοηθού καθηγητή της Αγγλικής Φιλολογίας: τη διδασκαλία του, τις σχέσεις του στο Πανεπιστήμιο, τις φιλίες του, την αποτυχία του γάμου του αλλά και τον έρωτά του για μια νεαρή καθηγήτρια, σχέση που θα εμπλακεί αναπόφευκτα στις αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς της πανεπιστημιακής ζωής. "Το σημαντικότερο στοιχείο του μυθιστορήματος, γράφει ο συγγραφέας, είναι η συνείδηση του έργου, του επαγγέλματος που έχει ο Στόουνερ... Η αγάπη για κάτι είναι αυτό που μετράει". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Είναι ένα χρονικό, μια κατά κάποιον τρόπο βιογραφία του Στόουνερ, από την ηλικία των έξι χρόνων έως και το θάνατο του. Ενός ανθρώπου θα λέγαμε συγκρατημένου, συγκαταβατικού, μετρημένου, χωρίς πάθη και εξάρσεις. Ενός ανθρώπου συνηθισμένου, που όλη του η ζωή περιστρέφεται γύρω από τη διδασκαλία, με τη βαθιά όμως αφοσίωση και πίστη στο καθήκον που έχει αναλάβει. Αυτό ήταν εξάλλου και το μεγάλο πάθος της ζωής του, η λογοτεχνία και η διδασκαλία αυτής.

Ο συγγραφέας γράφει με μια αριστοτεχνική απλότητα και ευκρίνεια μια ιστορία κατά τη γνώμη μου βαθιά συγκινητική και σίγουρα μελαγχολική, για έναν άνθρωπο που δεν υπήρξε και δε θέλησε ποτέ να γίνει ήρωας. 

Υ.Γ. Αξίζουν συγχαρητήρια στις εκδόσεις Gutenberg για το δώρο που χάρισαν στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό και κυρίως στην Αθηνά Δημητριάδου που έκανε μια άψογη μετάφραση, που αποπνέει τον απόλυτο σεβασμό προς τον συγγραφέα και το ύφος του πρωτότυπου έργου.