Donna Tartt
Εκδόσεις Λιβάνη
«Η Tartt όταν αποφασίζει να γράψει, γράφει
αριστουργήματα». Με τη φράση αυτή πριν από περίπου δύο χρόνια μία υπάλληλος
βιβλιοπωλείου μου πρότεινε την «Καρδερίνα», ένα βιβλίο που έγινε best seller εκείνη
τη χρονιά (2014) και που προστέθηκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων κουβαλώντας
πίσω του ένα βραβείο Pulitzer.
Τελικά δεν το αγόρασα, μου φάνηκε πυκνογραμμένο και ογκώδες. Όμως ήξερα ότι
κάποια στιγμή ήθελα να το διαβάσω. Έτσι τα φετινά Χριστούγεννα, σε μία
ανταλλαγή δώρων αποφάσισα να το βάλω στη λίστα μου, δοκιμάζοντας λιγάκι την
τύχη του. Αν ερχόταν στα χέρια μου ως δώρο θα το διάβαζα, αν όχι ίσως...
μπορεί… πιθανότατα… κάποια στιγμή στο μέλλον. Για καλή του τύχη και δική μου
ήρθε. Κάπως έτσι εδώ και ένα μήνα περίπου, με ενδιάμεσα διαλείμματα όπως
φαντάζεστε, το φαινόμενο «Καρδερίνα» μπήκε στη ζωή μου.
Το ξεκίνησα διστακτικά (λόγω
όγκου), το διάβασα μανιωδώς στο ενδιάμεσο και παραλίγο να το παρατήσω 20
σελίδες περίπου πριν το τέλος. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Μιλάμε, κατά τη γνώμη μου για ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο, σε μία
αξιόλογη μετάφραση. Η συγγραφέας χειρίζεται τον λόγο άψογα, περιγραφική όπου
χρειάζεται, περιεκτική άλλοτε και αφήνοντας τις λέξεις να οδηγήσουν τον αναγνώστη
σε διάφορα μονοπάτια σκέψεων. Η υπόθεση του βιβλίου κεντρίζει αμέσως το
ενδιαφέρον κι από τις πρώτες κιόλας σελίδες μπαίνουμε στα βαθιά μαζί με τον
κεντρικό ήρωα, τον Θίο Ντέκερ. Παιδί ακόμη ο Θίο έρχεται αντιμέτωπος με το
θάνατο και την απώλεια, μέσα από ένα δραματικό γεγονός που θα τον στιγματίσει
για την υπόλοιπη ζωή του. Τη ζωή αυτή παρακολουθούμε σε όλο το εύρος του
βιβλίου, τον δρόμο από την αθωότητα προς την ενηλικίωση, από τα πάθη και τα
λάθη προς τη λύτρωση. Μέσα στα σκοτάδια του ο Θίο έχει ως μόνη ηλιαχτίδα την
Καρδερίνα του ή τουλάχιστον έτσι νομίζει, ώσπου όλα ανατρέπονται. Πρόκειται για
έναν ήρωα που ως παιδί τον συμπονάς, ως έφηβο τον οικτίρεις, ως ενήλικα τον
αποστρέφεσαι. Παρόλα αυτά είναι ένας ήρωας ανθρώπινος, φυσικός, με ελαττώματα
και αδυναμίες. Ουσιαστικά η συγγραφέας παίζει με τους χαρακτήρες. Όλα τα
πρόσωπα του βιβλίου είναι αληθινά, ακόμη και στις πιο ακραίες τους εκφάνσεις.
Και μαζί με τα πρόσωπα αληθινές είναι και οι σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα
τους. Σχέσεις από αγάπη, από υποχρέωση, από συμφέρον, από εξάρτηση… Στο μεγαλύτερο μέρος του το βιβλίο
παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, διαβάζεται αναπάντεχα γρήγορα και διατηρεί την
αγωνία του αναγνώστη για την εξέλιξη των πραγμάτων αμείωτη. Σημειωτέον, δεν είναι
περιπέτεια! Είναι νομίζω κάτι σαν πίνακας ζωγραφικής, που σε κάθε παρατηρητή
μπορεί να προκαλέσει διαφορετικά συναισθήματα και εντυπώσεις. Εμένα κατά κύριο
λόγο μου προκάλεσε έναν συγκρατημένο θαυμασμό για την Tartt, μιας και απογοητεύτηκα από το φιλοσοφικό-διδακτικό
κρεσέντο που επέλεξε για το τέλος. Βέβαια αυτό δεν περιορίζει καθόλου την αξία
του έργου και δε λειτουργεί ανασταλτικά για τον αναγνώστη. Μετά την «Καρδερίνα»
πάντως, έχω ήδη αγοράσει τη «Μυστική ιστορία» της Donna Tartt. Έτσι για να επιβεβαιώσω
την πωλήτρια…!
