Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια

Harper Lee

Εκδόσεις Bell

 Λίγο πριν μας αποχαιρετήσει το 2015 και αφού έχουν ήδη συμπληρωθεί 55 χρόνια από την πρώτη έκδοση του βιβλίου, αποφασίζω να διαβάσω το «αριστούργημα», όπως χαρακτηρίζεται από τα περισσότερα ιστολόγια, της Harper Lee, «Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια». Αφορμή είναι η έκδοση του δεύτερου βιβλίου της συγγραφέως, στην ηλικία των 88 ετών σήμερα, με τίτλο «Βάλε ένα φύλακα», το οποίο βρέθηκε από την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του ανάμεσα στα best sellers σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία. Θα μπορούσα βέβαια να διαβάσω απευθείας το δεύτερο βιβλίο, αλλά οι διθυραμβικές κριτικές για το πρώτο δε μου άφησαν άλλα περιθώρια…

 Ομολογώ ότι από τις πρώτες κιόλας σελίδες εντυπωσιάστηκα με την ικανότητα της συγγραφέως να θίξει ένα ζήτημα φλέγον ακόμη και σήμερα, πόσο μάλλον τη δεκαετία του ’30 στην οποία αναφέρεται, το ζήτημα των φυλετικών διακρίσεων, μέσα από τα μάτια δύο μικρών παιδιών, της Σκάουτ και του Τζεμ Φιντς. Πρόκειται για τα παιδιά του δικηγόρου Άττικους Φίντς, ο οποίος καλείται να υπερασπιστεί έναν νεαρό μαύρο στο Μέικομπ της Αλαμπάμα, για ένα αδίκημα που όπως όλα δείχνουν δεν έχει διαπράξει αλλά που η κοινωνία νοτισμένη βαθιά με προκαταλήψεις, φοβίες και στερεότυπα δεν είναι σε θέση να το αξιολογήσει αμερόληπτα και δίκαια. Η καθαρή ψυχή όμως των παιδιών, η αθωότητα και η απλότητα με την οποία αντιμετωπίζουν τον κόσμο γύρω τους, τους επιτρέπει να ξεχωρίσουν αυτό που οι ενήλικες αδυνατούν, το Καλό από το Κακό, το Δίκαιο από το Άδικο. Οι σελίδες του βιβλίου ξεχειλίζουν από την ευαισθησία των παιδιών, από την απεγνωσμένη τους προσπάθεια να κατανοήσουν τον κόσμο των ενηλίκων, έναν κόσμο σκληρό και βίαιο ακόμη και γι αυτούς τους δύο, έναν κόσμο που δε χαρίζεται σε κανέναν.

  Το βιβλίο μπορώ να πω ότι με συγκίνησε ιδιαιτέρως,ειδικά στις τελευταίες τους σελίδες, όπου αντιλαμβάνεσαι ότι τα «κοτσύφια» γύρω μας είναι πολλά. Είναι πολλοί εκείνοι που ζουν στο περιθώριο από επιλογή ή από ανάγκη, είναι πολλοί αυτοί που αδικούνται ακόμη και στις μέρες μας κι είναι πολλά εκείνα που δυστυχώς ξεχνάμε μεγαλώνοντας. Είναι η ανθρωπιά αυτή που πολλές φορές χάνεται στην πορεία της ενήλικης ζωής μας και που χρειάζονται μόνο δύο παιδικά μάτια για να μας την υπενθυμίσουν. Νομίζω πως το βιβλίο όσα χρόνια κι αν περάσουν αξίζει να διαβαστεί. Κι αν ακόμη η διδακτική διάθεση της συγγραφέως μπορεί να ξενίσει κάποιους αναγνώστες, αξίζει να κάνουμε μια προσπάθεια να σκεφτούμε πόσο «ανθρώπινα» αντιμετωπίζουμε τελικά τους συνανθρώπους μας.