Μια λίστα, μα ποια λίστα?

 Δεν ξέρω αν οι λίστες ήταν πάντα μέρος της καθημερινότητάς μου ή αν είμαι απλά μανιακή με την οργάνωση, σίγουρα όμως θα βρεις λίστες παντού γύρω μου, στο ψυγείο, στο γραφείο, στην τσάντα μου. Λατρεύοντας λοιπόν της λίστες ήταν αναμενόμενο κάθε λίστα σχετική με τα βιβλία να μου τραβάει ανέκαθεν την προσοχή. Κάποιες από αυτές τις λίστες θα τις έχετε δει κι εσείς είτε στο διαδίκτυο, είτε σε εφημερίδες και περιοδικά ή μπορεί να τις φτιάχνετε κι οι ίδιοι. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω λίγες από τις λίστες που διαβάζουμε ανά διαστήματα: «Τα καλύτερα βιβλία όλων των εποχών», «Τα κλασικά βιβλία που πρέπει να διαβάσεις οπωσδήποτε στη ζωή σου», «50+ βιβλία για το καλοκαίρι», «Τα βιβλία με τις περισσότερες πωλήσεις» κλπ κλπ……

 Μία από αυτές τις αμέτρητες λίστες που υπάρχουν σε διάφορες ιστοσελίδες και blog, με κέντρισε λίγο παραπάνω. Ήταν η λίστα με τα «1000 +1 βιβλία που πρέπει να διαβάσει κανείς πριν πεθάνει» (μακάβριο!). Τι κι αν είχα ήδη διαβάσει μέχρι εκείνη τη στιγμή τουλάχιστον 500 βιβλία στη ζωή μου, τι κι αν είχα ήδη φτιάξει τη δική μου λίστα με τα πολυαγαπημένα, η λίστα αυτή για περίπου δύο χρόνια ήταν ο μπούσουλας μου. Ξεκίνησα εντοπίζοντας και διαγράφοντας από τη λίστα τα βιβλία που είχα ήδη διαβάσει. Ήταν γύρω στα 30. «Ωραία!», σκέφτηκα, «έχω αλλά 970 περίπου για να την ολοκληρώσω».

 Κάπως έτσι ξεκίνησε μία άλλοτε χαλαρή κι άλλοτε αγχώδης προσπάθεια να εντοπίσω σε βιβλιοπωλεία, βιβλιοθήκες, παζάρια τους τίτλους που μου έλειπαν. Βέβαια πολλά από τα βιβλία αυτά δεν είχαν ακόμη μεταφραστεί στα ελληνικά αλλά δε βαριέσαι, θα έκανα υπομονή. Χα! Έτσι κι αλλιώς μέχρι να διαβάσω όλα τα άλλα, θα κυκλοφορήσουν στα ελληνικά και τα υπόλοιπα. Είχα αγνοήσει όμως μία μικρή λεπτομέρεια.. παράλληλα με τη λίστα μου, κάθε μήνα εκδίδονταν εκατοντάδες άλλοι τίτλοι βιβλίων, με αποτέλεσμα να δημιουργώ νοητά ή και γραπτώς καμιά φορά μια άλλη λίστα με τα βιβλία που ήθελα να διαβάσω και θα διάβαζα όταν θα τελείωνα με την προηγούμενη λίστα. Φαύλος κύκλος! Ναι, το ξέρω! Ακούγεται κάπως χαζό, αλλά δεν ήθελα να παρεκκλίνω από τον πρώτο μου στόχο ούτε όμως να χάσω και τον επόμενο. Ευτυχώς, πού και πού τρύπωνε ανάμεσα στη λίστα ένα από τα καινούρια βιβλία που ήθελα να διαβάσω κι η ικανοποίηση φυσικά της ανάγνωσης αυτού ήταν πολύ μεγαλύτερη. Γιατί, πράγματι κάθε φορά που έσβηνα ένα βιβλίο από τη λίστα πλησίαζα όλο και περισσότερο στο στόχο μου, αλλά ο στόχος αυτός είχε μετατραπεί σε αγγαρεία έως και ψυχαναγκασμό. Έτσι, σιγά σιγά η λίστα αυτή εγκαταλείφθηκε και μαζί της αναθεωρήθηκε η προσήλωση σε κάθε είδους λίστα. Γιατί οι λίστες μπορεί να είναι χρήσιμες όταν πρέπει να θυμηθείς ορισμένα απαραίτητα πράγματα στην καθημερινότητά σου, αλλά είναι τελείως άχρηστες όταν σου στερούν χρόνο κι ευχαρίστηση από το να κάνεις κάποια άλλα.

 Η συμβουλή μου λοιπόν είναι αναφορικά με τα βιβλία τουλάχιστον, να ξεχάσετε τις λίστες. Δε χρειάζεται να διαβάζουμε αυτά που μας λένε οι άλλοι ότι πρέπει να διαβάσουμε. Το ίδιο κάνω κι εγώ εδώ μέσα, προτείνω, αλλά εννοείται πως δε θα συμφωνήσουν όλοι μαζί μου.  Ο καθένας κρίνει και προτείνει σύμφωνα με το προσωπικό του γούστο, που δε συγκλίνει πάντα με το γούστο το δικό μας. Ούτε φυσικά το να διαβάσεις με το ζόρι 5-10 κλασικά βιβλία σε κάνει καλό αναγνώστη. Κατά τη γνώμη μου καλός είναι ο κάθε αναγνώστης και η εξοικείωση με το διάβασμα είναι αυτή που σε κάνει καλύτερο. Διαβάστε ό,τι σας αρέσει, διαβάστε όσο σας αρέσει κι όποτε σας αρέσει. Το διάβασμα είναι απόλαυση, γι αυτό θα πρέπει να γίνεται αβίαστα.

The Man Booker Prize shortlist 2015

                  

 Ανακοινώθηκε σήμερα, 15 Σεπτεμβρίου, όπως είχε οριστεί, η βραχεία λίστα για το Man Booker Prize 2015, με τις έξι τελικές υποψηφιότητες για το βραβείο. Το βραβείο Man Booker είναι η μεγαλύτερη λογοτεχνική διάκριση της Μεγάλης Βρετανίας, από το 1969, όταν και έγινε η πρώτη απονομή. Στις 29 Ιουλίου ανακοινώθηκε η μακρά λίστα, με 12 υποψήφια βιβλία και στις 13 Οκτωβρίου θα γνωρίζουμε τον φετινό νικητή. Φέτος είναι η δεύτερη χρονιά που το βραβείο μπορεί να απονεμηθεί σε συγγραφέα οποιασδήποτε εθνικότητας, με την προϋπόθεση φυσικά να είναι γραμμένο στην αγγλική γλώσσα και να έχει εκδοθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι έξι τελικοί υποψήφιοι συγγραφείς και τίτλοι βιβλίων είναι οι εξής:

A Brief History o Seven Killings -  Marlon James (Jamaica)

Satin Island -  Tom McCarthy (UK)

The Fishermen – Chigozie Obioma (Nigeria)

The Year of the Runaways – Sunjeev Sahota (UK)

A Spool of Blue Thread – Anne Tyler (US)

A little Life – Hanya Yanagihara (US)

 Αξίζει να σημειωθεί ότι από τους παραπάνω τίτλους αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο το «Fishermen», με τον ελληνικό τίτλο «Οι ψαράδες».

Πηγή:http://www.themanbookerprize.com/

Έθιμα ταφής

Hannah Κent

Εκδόσεις Ίκαρος

Βόρεια Ισλανδία, 1829, η Άγκνες Μάγκνουσντότιρ, καταδικάζεται σε θάνατο ύστερα από τη συμμετοχή της στη δολοφονία δύο ανδρών, ο ένας εκ των οποίων ήταν ο εραστής της. Με απόφαση του Νομαρχιακού Επιτρόπου της περιοχής περνάει τους τελευταίους μήνες της ζωής της στο αγρόκτημα του Νομαρχιακού Υπαλλήλου Γιον Γιόνσον, μαζί με την οικογένεια του και με μόνη συντροφιά-παρηγοριά τον νεαρό ιεροδιάκονο εφημέριο Τότι, που ορίζεται ως πνευματικός της.

 Τα παραπάνω γεγονότα είναι αληθινά. Σε αυτά βασίστηκε η Kent για να πλάσει τη μυθιστορηματική ζωή της Άγκνες Μάγκνουσντότιρ, της τελευταίας κατάδικης που εκτελέστηκε στην Ισλανδία τον 19^ο αιώνα. Το παγωμένο τοπίο της Ισλανδίας, τα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής για τη θέση της γυναίκας, οι κοινωνικές διακρίσεις, οι θρησκοληψία και οι δεισιδαιμονίες, όλα μπλέκονται μέσα σε ένα μυθιστόρημα σκληρό,  καθηλωτικό και συνάμα συγκινητικό. Η σταδιακή ανάδυση των χαρακτήρων, που προκύπτει από τις αφηγήσεις της μελλοθάνατης και τον αντίκτυπο που αυτές έχουν στους ακροατές, δε γίνεται να μη σε παρασύρει. Δεν υπάρχουν ήρωες και κανείς δε δικαιώνεται. Η συγγραφέας παρουσιάζει χαρακτήρες αληθινούς, σεβόμενη κάθε είδους συναίσθημα που μπορεί να νιώθουν και χωρίς να τους κρίνει για τις πράξεις τους.

 Νομίζω ότι η Kent δικαιωματικά έχει δεχθεί τόσο διθυραμβικές κριτικές και τόσες πολλές υποψηφιότητες για βραβεία, ειδικά αν λάβει κανείς υπόψη ότι με τα «Έθιμα Ταφής» κάνει το συγγραφικό της ντεμπούτο. Προσωπικά, δυσκολεύτηκα να διαβάσω τις τελευταίες στιγμές του βιβλίου, καθώς ήταν ιδιαίτερα έντονες και συγκινητικές. Αν αναλογιστεί μάλιστα κανείς και το γεγονός ότι τέλη καλοκαιριού εγώ ένιωθα ρίγος κάθε φορά που ολοκλήρωνα ένα κεφάλαιο, τότε μάλλον η ιστορία της Άγκνες Μάγκνουσντότιρ με συνεπήρε απολύτως.

Αναμνήσεις...

“All readers are good readers, when they have the right book”, Jeanne Henry

 Μάλλον κάπως έτσι έγινα αναγνώστρια, καλή- κακή δεν ξέρω, ίσως αυτό είναι υποκειμενικό, σίγουρα όμως καλή φίλη των βιβλίων και φανατική υπέρμαχος της αξίας της ανάγνωσης αυτών. Κάνοντας μία σύντομη αναδρομή στο παιδικό αναγνωστικό μου παρελθόν, διαπίστωσα πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξαν τα πρώτα βιβλία, με τα οποία ήρθα σε επαφή, στη μετέπειτα εξέλιξη μου ως αναγνώστρια. 

 Μεγαλωμένη κάπου στις αρχές του ’90, τα παιδικά βιβλία στην Ελλάδα περιορίζονταν ακόμη σε κλασικούς τίτλους και συγγραφείς της ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας. Σήμερα, τα παιδιά και οι μαθητές μας μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε ένα πλήθος σύγχρονων αναγνωσμάτων, με θεματολογία άμεσα προερχόμενη από το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν και γραμμένα σε γλώσσα τόσο οικεία, που καμιά φορά εκπλήσσει κάπως εμάς τους μεγαλύτερους. Η επίσκεψη μου στα βιβλιοπωλεία συχνά συνοδεύεται από ένα αίσθημα χαράς και ικανοποίησης για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν τα παιδικά βιβλία, όπως επίσης και για το ταλέντο στη συγγραφή τόσο πολλών και νέων συγγραφέων.

 Εδώ, όμως θέλω να μιλήσω για τα δικά μου παιδικά βιβλία. Τα βιβλία εκείνα που διαβάζοντας τα ως ενήλικη έχουν να μου πουν ακόμη περισσότερα. Κάπως έτσι συνειδητοποίησα τα οφέλη της ανάγνωσης τους τότε. Βιβλία ξένων συγγραφέων πρώτα με περιπέτειες και με ήρωες περιθωριοποιημένους από την ίδια τους τη μοίρα, όπως ο Τομ Σόγιερ, ο Όλιβερ Τουίστ και ο Ντέιβιντ Κόπερφιλντ. Βιβλία Ελλήνων συγγραφέων σχεδόν πάντα βγαλμένα από το πολύμορφο φυσικό τοπίο της χώρας μας, με βουνά και θάλασσες, με ιστορικές αναφορές που πολλές φορές δεν τις καταλαβαίναμε, αλλά με τόση τρυφερότητα και γλύκα κρυμμένη μέσα στις σελίδες τους, ίδια σχεδόν με εκείνη που των παππούδων μας, όταν μας διηγούνταν τις δικές τους ιστορίες και τα παραμύθια. Όσα βιβλία κι αν διάβασα μεγαλώνοντας και συνεχίζω να διαβάζω, δε γίνεται να ξεχάσω τον «Τρελαντώνη», «Το καπλάνι της βιτρίνας», τον «Μεγάλο περίπατο του Πέτρου» και το «Σπίτι για πέντε», «Τα ψάθινα καπέλα» και τόσα ακόμη που με συντρόφευαν τα βράδια του χειμώνα και τα μεσημέρια του καλοκαιριού. Κοιτάζοντας τα ξανά στα ράφια της βιβλιοθήκης μου, φέρνω στο νου μου τόσες πολλές αναμνήσεις, εικόνες από την αυλή μας, από τον κήπο, από το χωριό και μαζί σκανταλιές, που αφού τις έκανα πήγαινα και κρυβόμουν πίσω από τις σελίδες τους για να μη με καταλάβουν. Αναμνήσεις που όταν τις φέρνω στο νου μου πότε πότε, μου φαίνεται πως ακούω το συνωμοτικό θρόισμα των σελίδων από τα ράφια.