Μικροί θησαυροί

 Ως παιδιά ένα από τα αγαπημένα μας παιχνίδια ήταν να ανακαλύπτουμε χαμένους θησαυρούς στα πιο απίθανα σημεία, σε αποθήκες, ξεχασμένα μπαούλα, στα παλιά συρτάρια της γιαγιάς κι όπου αλλού μπορούσαμε να φανταστούμε. Για μένα οι καλύτεροι "θησαυροί" ήταν πάντα μπροστά στα μάτια μου. Ήταν στη μεγάλη βιβλιοθήκη της θείας μου, όπου ακόμα και σήμερα οι θησαυροί είναι ανεξάντλητοι, στις στοίβες με τα βιβλία και τις εφημερίδες που έβρισκα στο πάτωμα του δωματίου του άλλου μου θείου, στα "δήθεν" ξεχασμένα βιβλία του πατέρα μου στο κομοδίνο, που τώρα πλέον βρίσκονται στη δική μου βιβλιοθήκη κι οπουδήποτε αλλού είχα πρόσβαση σε βιβλία. Στα πιο χαμηλά ράφια της δημοτικής βιβλιοθήκης, σε παλιά βιβλιοπωλεία που δυστυχώς πια δεν υπάρχουν, σε παζάρια, παντού γύρω μου. Η συνήθειά μου να ανακαλύπτω τέτοιους θησαυρούς όσο μεγάλωνα ευτυχώς δεν ξεθώριασε καθόλου, αν και μάλλον έγινα πιο επιλεκτική μαζί τους και πιο επιφυλακτική ως προς την πολυτιμότητά τους.

 Πριν λίγο καιρό λοιπόν, όταν μαζί με τον άντρα μου κάναμε την τελευταία μας μετακόμιση, πήραμε από το πατρικό του πολλά παιδικά-εφηβικά ενθύμια (cd, φωτογραφίες, κ.λπ.). Ανάμεσα σε αυτά ήταν και μερικά βιβλία, κυρίως βιβλία με στίχους και ποιήματα, όχι και τόσο συνηθισμένα για μένα, μιας και οι δικές του ποιητικές επιρροές διαφέρουν αρκετά από τις δικές μου... Έτσι, τυχαία εχθές το βράδυ ξεφυλλίζοντας το "Σάλια, μισόλογα και τρύπιοι στίχοι", του Γιάννη Αγγελάκα, ένιωσα κάτι από εκείνο το παιδικό συναίσθημα της ξαφνικής ανακάλυψης ενός μικρού θησαυρού.

Μνήμη χρυσόψαρου

 Δεδομένο Νο 1: έχω διαβάσει πολλά βιβλία μέχρι τώρα στη ζωή μου. Δεδομένο Νο 2: θυμάμαι την υπόθεση ελάχιστων εξ αυτών. Δεδομένο Νο 3: δεν πάσχω από κάποια ασθένεια που να προκαλεί απώλεια μνήμης – τουλάχιστον απ’ όσο γνωρίζω. Ζητούμενο βασανιστικό κι αναπάντητο: έχω τελικά μνήμη χρυσόψαρου;

 Θεωρώ πολύ τυχερούς τους ανθρώπους που θυμούνται τα πάντα με την παραμικρή τους λεπτομέρεια και που μπορούν να ανακαλέσουν στη μνήμη τους ανά πάσα στιγμή οποιαδήποτε πληροφορία. Εγώ από την άλλη πλευρά ξεχνάω σχετικά εύκολα. Ναι μεν θυμάμαι τα απαραίτητα για την καθημερινότητα μου (βλέπε αριθμούς τηλεφώνων, κωδικούς καρτών και ημερομηνίες) αλλά μπορεί να ξεχάσω ολόκληρα γεγονότα στα οποία ήμουν παρούσα ή ακόμη και ολόκληρες συζητήσεις στις οποίες συμμετείχα. Ευτυχώς για μένα, κάπου εκεί έρχεται πάντα κάποιος φίλος – μάρτυρας όλων αυτών  να συμπληρώσει τα κενά της μνήμης μου.

 Τι γίνεται όμως με τα βιβλία που έχω διαβάσει και για τα οποία δεν έχω γράψει ή δεν έχω συζητήσει με κανέναν;  Εκεί έχω πρόβλημα…! Το θετικό είναι ότι υπάρχουν άπειρες πληροφορίες στο διαδίκτυο, οπότε μπορώ να αναζητήσω οτιδήποτε χρειάζομαι και μου διαφεύγει τη δεδομένη στιγμή. Αλλά αυτή είναι για μένα η έσχατη λύση. Πριν καταλήξω στη φίλη μου τη google, «έχω σκάσει» πρώτα απ΄το κακό μου που δε μπορώ να θυμηθώ τι στην ευχή έλεγε το τάδε βιβλίο ή προσπαθώ  επί ώρες να θυμηθώ το όνομα του κεντρικού ήρωα σε κάποιο άλλο. Πιο πολύ αισθάνομαι άσχημα όταν γίνεται συζήτηση για ένα βιβλίο που το έχω διαβάσει και μου άρεσε ή όχι και η ερώτηση που ακολουθεί «Τι σου άρεσε περισσότερο;» ή «Τι ήταν αυτό που δε σου άρεσε;» έρχεται να καρφωθεί σα μαχαιριά στην καρδιά. Η απάντηση που θέλω να ξεστομίσω είναι «Έλα ντε! Δεν ξέρω!». Για να είμαι βέβαια δίκαιη με τον εαυτό μου αυτό συμβαίνει κυρίως με τα παλιότερα αναγνώσματα. Αλλά και πάλι η αμηχανία σχετικά με την απάντηση που πρέπει να δώσω παραμένει. Επίσης τις περισσότερες φορές το αν μου άρεσε ένα βιβλίο ή όχι έχει να κάνει με τα συναισθήματα που μου προκάλεσε κατά την ανάγνωση. Μπορεί δηλαδή να εντυπωσιάστηκα από τη γραφή ή από κάποια ανατροπή στο τέλος (που φυσικά δεν τη θυμάμαι), μπορεί να με κράτησε ξύπνια απ’ την αγωνία, μπορεί και να βαρέθηκα απ’ την άλλη ή να απογοητεύτηκα από το τέλος (που ούτε αυτό το θυμάμαι, αλλά που το περίμενα πώς και πώς).

 Η αίσθηση που σου αφήνει ένα βιβλίο είναι ίσως και η πιο σπουδαία ανάμνηση που έχεις από αυτό. Όσο κι αν πιέζω τον εαυτό μου να θυμηθεί περισσότερες λεπτομέρειες, πάντα στο τέλος μένω ικανοποιημένη από τα αισθήματα που ανακαλώ παρά από τις σκέψεις και κυρίως από τις αναμνήσεις που έρχονται μαζί με το βιβλίο κι όχι από το βιβλίο αυτό καθαυτό. Μπορεί να θυμάμαι το πρόσωπο που μου το χάρισε, την περίοδο της ζωής μου που το διάβαζα, σε  ποιο ταξίδι το είχα μαζί μου, τέτοιου είδους αναμνήσεις που είναι πολύ πιο σημαντικές από την υπόθεση του βιβλίου. Έτσι και αλλιώς πάντα θυμάμαι αυτό που είπα και πριν, αν μου άρεσε ή όχι, οπότε σίγουρα κάποιος λόγος θα υπάρχει που μπορεί εντέλει να είναι και άσχετος από το βιβλίο.

Εξάλλου, αν τα χρυσόψαρα είχαν πιο δυνατή μνήμη θα ήταν πιο ευτυχισμένα απ’ ότι ήδη είναι;

What about Nesbo?

 Ο Jo Nesbo δε χρειάζεται πλέον συστάσεις. Τα βιβλία του, όπως όλοι ξέρουμε, έχουν γίνει διεθνή best seller, έχουν μεταφραστεί σε πάρα πολλές γλώσσες, έγιναν ακόμη και ταινία, ενώ οι nesbomaniacs εξαπλώθηκαν σαν κίνημα και έκαναν πάρτυ όταν ήρθε στην Αθήνα. Εγώ παρόλα αυτά, τόσα χρόνια δεν είχα διαβάσει κανένα απ’ τα βιβλία του, αν και πάντα φλέρταρα μαζί τους στα βιβλιοπωλεία.

 Επειδή όμως για όλα υπάρχει το σωστό timing, έτσι και πριν λίγους μήνες μου χάρισαν τις «Κατσαρίδες», το δεύτερο κατά σειρά βιβλίο του συγγραφέα με τον κεντρικό και πασίγνωστο πλέον ήρωα, τον επιθεωρητή Χάρι Χόλε. Ξεκίνησα λοιπόν να το διαβάζω με πολλή όρεξη και αμείωτο ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα. Ναι, ήταν ένα καλογραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα, με εξαιρετικές περιγραφές, με γρήγορη δράση και ανατροπές. Τελικά, έμεινα ικανοποιημένη από την ανάγνωσή του και γι’ αυτό αποφάσισα να πάρω τα πράγματα από την αρχή. Να διαβάσω δηλαδή το πρώτο βιβλίο της σειράς, τη «Νυχτερίδα».  Από το πρώτο κιόλας κεφάλαιο βρήκα ενδιαφέρουσα την ιστορία, αλλά στην πορεία κάπου με «έχασε», για να με ξανακερδίσει στο τέλος. Να εξηγηθώ όμως… Όσο προχωρούσα την ανάγνωση κι ενώ το βιβλίο διαβαζόταν απίστευτα γρήγορα, ένιωθα ότι η δράση ήταν πιο περιορισμένη σε σχέση τουλάχιστον με το προηγούμενο βιβλίο που ανέφερα. Ναι μεν η πλοκή εξελισσόταν, αλλά μου έλειπαν οι εκπλήξεις. Ίσως βέβαια αυτός να ήταν ο σκοπός του συγγραφέα. Να κρατήσει μεν το ενδιαφέρον του αναγνώστη όσο γίνεται περισσότερο αλλά να αφήσει τις εκπλήξεις για το τέλος. Ίσως επίσης να είχα κι εγώ πολύ περισσότερες προσδοκίες και μεγαλύτερο ενθουσιασμό, γεγονός που με έκανε αργότερα πιο αυστηρή. Ίσως, στο κάτω κάτω της γραφής όλα αυτά να είναι λεπτομέρειες.

 Αυτό που έχει σημασία είναι ότι  ο Nesbo άξια θεωρείται σημαντικός εκπρόσωπος της αστυνομικής λογοτεχνίας και μιας και είναι πολυγραφότατος λέω να ξανακινηθώ πάλι ανάποδα και την επόμενη φορά που θα μπω σε βιβλιοπωλείο να αγοράσω το τελευταίο του βιβλίο, το «Μάκβεθ»!!!