Locked room mystery

  Γράφοντας το προηγούμενο άρθρο για το βιβλίο του Gaston Leroux «Το μυστήριο του κίτρινου δωματίου» συνάντησα τον όρο “locked room mystery”, ελληνιστί “το μυστήριο του κλειδωμένου δωματίου”, ως ένα υποείδος του αστυνομικού μυθιστορήματος. Ξεκίνησα λοιπόν μία μικρή έρευνα στο διαδίκτυο, με σκοπό να μάθω λίγα πράγματα παραπάνω γι αυτό το είδος αστυνομικής λογοτεχνίας και τα αποτελέσματα της οποίας θα μοιραστώ μαζί σας σε αυτό το άρθρο.

  Καταρχάς όλα τα μυθιστορήματα «κλειδωμένου δωματίου» ακολουθούν έναν βασικό κανόνα. Το έγκλημα ή το οποιοδήποτε μυστήριο-γρίφος λαμβάνει χώρα μέσα σε ένα κλειστό δωμάτιο, όπου δεν υπάρχει καμία έξοδος διαφυγής κι όπου η κοινή λογική αρχίζει να αμφισβητείται, καθώς όλα τα στοιχεία είναι εναντίον της. Φυσικά σκοπός του συγγραφέα είναι να τοποθετήσει τον αναγνώστη στη θέση του ερευνητή-ντετέκτιβ και να τον οδηγήσει σταδιακά στη λύση του μυστηρίου, έχοντας στη διάθεση του τόσα μέσα όσα κι ο ντετέκτιβ.

 Την πρώτη αναφορά σε τέτοιου είδους μυστήρια τη συναντάμε στον Ηρόδοτο, ο οποίος έγραψε για ένα αποκεφαλισμένο πτώμα που βρέθηκε μέσα σε έναν καλά φρουρούμενο χώρο. Όσον αφορά όμως τη σύγχρονη αστυνομική λογοτεχνία, που μας ενδιαφέρει εδώ, η έρευνα μας οδηγεί στον «πατέρα» αυτής, τον Edgar Allan Poe, που είναι και ο πρωτεργάτης του συγκεκριμένου υποείδους, με το έργο του «Οι φόνοι της οδού Μοργκ», γραμμένο το 1841. Ακολουθεί ο Willkie Collins, με τη «Φεγγαρόπετρα», το 1868, ο Leroux με «Το μυστήριο του κίτρινου δωματίου» (1907) και φυσικά ο John Dickson Carr, που το 1935 με τον «Ασώματο άνθρωπο» και το 1938 με «Το παραθυράκι του Ιούδα», κατατάχθηκε μαζί με τον Πόε στους σημαντικότερους αστυνομικούς λογοτέχνες όλων των εποχών.

 Όση ώρα πάντως αναζητούσα τις πληροφορίες μου κι έγραφα το άρθρο, σκεφτόμουν συνεχώς τα παιχνίδια κλειστού δωματίου (escaped rooms) , που έχουν γίνει πολύ δημοφιλή τελευταία στις παρέες και τη σχέση μεταξύ αυτών και της αστυνομικής λογοτεχνίας….!

Το μυστήριο του κίτρινου δωματίου

Gaston Leroux

Εκδόσεις Διόπτρα

 Το βιβλίο αυτό ανήκει στα 100 καλύτερα βιβλία μυστηρίου όλων των εποχών. Γραμμένο στη Γαλλία, το 1907, από τον συγγραφέα του πασίγνωστου «Φαντάσματος της Όπερας», Gaston Leroux, το βιβλίο αυτό δε θα μου τραβούσε ποτέ την προσοχή, εάν για κάποιο λόγο η παραπάνω φράση δε μου είχε καρφωθεί στο μυαλό. Κάπως έτσι παρακινήθηκα στο να το διαβάσω, μιας και είχα επίσης πολύ καιρό να διαβάσω ένα αυθεντικό βιβλίο μυστηρίου.

 Από τις πρώτες κιόλας σελίδες η υπόθεση γίνεται άμεσα γνωστή στον αναγνώστη, καθώς και  το παράδοξο αυτής, γύρω από το οποίο περιπλέκεται το εν λόγω μυστήριο και φυσικά η έρευνα για την επίλυση του. Η δεσποινίς Στάνγκερσον βρίσκεται σοβαρά τραυματισμένη στο δωμάτιο της, ύστερα από την επίθεση που δέχτηκε, τα ίχνη του δολοφόνου φαίνεται να υπάρχουν διασκορπισμένα παντού, όμως ο τρόπος με τον οποίο δραπέτευσε είναι ανεξήγητος ή ακόμη και υπερφυσικός, αν σκεφτεί κανείς ότι το δωμάτιο είναι κλειδωμένο από μέσα κι όλα τα παράθυρα σφραγισμένα. Το γρίφο καλείται να λύσει ένας νεαρός δημοσιογράφος, γνωστός για τον ιδιοφυές τρόπο σκέψης του, ο οποίος στηριζόμενος καθαρά και μόνο στη λογική του ξετυλίγει το μίτο της υπόθεσης και οδηγείται σε ακλόνητα συμπεράσματα.

 Προσωπικά διαβάζοντας το, διέκρινα ένα εξαιρετικά κλασικό βιβλίο του 20^ου αιώνα, με μία ευρηματική ιστορία φόνου και μία πλοκή οικεία μεν στον σύγχρονο αναγνώστη αλλά τόσο πρωτοποριακή για την εποχή του συγγραφέα. Ο συγγραφέας κρατά ζωηρό το ενδιαφέρον και την αγωνία του αναγνώστη, που προσπαθεί όπως ο νεαρός «ντετέκτιβ» να αποτινάξει κάθε παραπλανητικό στοιχείο από τη σκέψη του και να στηριχτεί μόνο στη λογική του, κάτι που τολμώ να πω ότι δεν είναι και τόσο εύκολο. Προσωπικά δε μου προκάλεσε τόση έκπληξη η λύση του μυστηρίου, όσο η περίτεχνη σύνθεση της πλοκής και η ελεγχόμενη αποκάλυψη των στοιχείων από τον συγγραφέα. Επιπλέον, κατά την ανάγνωση ένιωθα μία νοσταλγία για αντίστοιχα κλασικά αναγνώσματα του προηγούμενου αιώνα που όλοι λίγο πολύ έχουμε διαβάσει σε νεαρή ηλικία.

 Κατέληξα λοιπόν στο εξής συμπέρασμα: ότι η σύγχρονη αστυνομική λογοτεχνία έχει σίγουρα να επιδείξει εκατοντάδες αξιόλογα έργα και πολλές πιο ευφάνταστες υποθέσεις από τη συγκεκριμένη, όμως το να γυρνάς πίσω σε κλασικά – αφετηριακά έργα αυτού του λογοτεχνικού είδους είναι αναζωογονητικό για τον σύγχρονο αναγνώστη.

Η υπομονή του ελεύθερου σκοπευτή

Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε

Εκδόσεις Πατάκη

 Γκράφιτι. Μια μορφή σύγχρονης τέχνης και διαμαρτυρίας, ένα κοινωνικό φαινόμενο με πολιτικές προεκτάσεις ενίοτε, μία καλλιτεχνική παρέμβαση ή μία επανάσταση για λίγους ανάλογα με την οπτική με την οποία θέλεις να το ερμηνεύσεις. Το 15ο κατά σειρά βιβλίο του Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε περιστρέφεται γύρω από το γκράφιτι. Ένα βιβλίο που γνωρίζοντας το θέμα μπορεί να μη σου κεντρίσει το ενδιαφέρον, αλλά όταν ξεκινήσεις την ανάγνωση, η πλοκή του ξαφνικά σε καθηλώνει. Ο συγγραφέας, γνωστός για τα ατμοσφαιρικά του μυθιστορήματα προσφέρει εδώ ένα έργο αντάξιο της φήμης του, με μία ρεαλιστική, κατά τη γνώμη μου, προσέγγιση της ανθρώπινης μοίρας. Εξάλλου «η Μοίρα είναι κυνηγός υπομονετικός. Κάποιες συμπτώσεις είναι εκ των προτέρων γραμμένες, σαν ελεύθεροι σκοπευτές καθισμένοι ανακούρκουδα με το μάτι στο σκόπευτρο και το δάχτυλο στη σκανδάλη, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο οπισθόφυλλο. 

 Για την υπόθεση δε χρειάζεται να γράψω πολλά. Η Αλεχάντρα, η μία εκ των δύο βασικών πρωταγωνιστών του βιβλίου, είναι μία ιστορικός τέχνης και κυνηγός ιδιαίτερων καλλιτεχνών. Αναλαμβάνει το δύσκολο έργο να εντοπίσει τον Σνάιπερ, ένα γραφιτά φάντασμα που το μόνο γνωστό γι αυτόν είναι τα έργα του, τα οποία υπογράφει με το σκόπευτρο του ελεύθερου σκοπευτή και οι ακραίες δράσεις που οργανώνει. Η αναζήτηση ξεκινά από τη Μαδρίτη και καταλήγει στη Νάπολη, εκεί που οι ανατροπές έρχονται να συναρπάσουν τον αναγνώστη.

 Το βιβλίο αυτό το διάβασα αποσπασματικά, μέσα σε διάστημα ενός μήνα, λόγω περιορισμένου χρόνου. Κι ενώ πίστευα ότι όλες αυτές οι αναφορές στην ιστορία του γκράφιτι και στη φιλοσοφία των εκπροσώπων του θα με κούραζαν και θα με αποπροσανατόλιζαν από την υπόθεση, η πλοκή του τελικά κράτησε το ενδιαφέρον μου αμείωτο, έτσι που κάθε φορά που το έπιανα στα χέρια μου, ένιωθα σα να μην είχε μεσολαβήσει ούτε ένα λεπτό από την προηγούμενη ανάγνωση.

Μια λίστα, μα ποια λίστα?

 Δεν ξέρω αν οι λίστες ήταν πάντα μέρος της καθημερινότητάς μου ή αν είμαι απλά μανιακή με την οργάνωση, σίγουρα όμως θα βρεις λίστες παντού γύρω μου, στο ψυγείο, στο γραφείο, στην τσάντα μου. Λατρεύοντας λοιπόν της λίστες ήταν αναμενόμενο κάθε λίστα σχετική με τα βιβλία να μου τραβάει ανέκαθεν την προσοχή. Κάποιες από αυτές τις λίστες θα τις έχετε δει κι εσείς είτε στο διαδίκτυο, είτε σε εφημερίδες και περιοδικά ή μπορεί να τις φτιάχνετε κι οι ίδιοι. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω λίγες από τις λίστες που διαβάζουμε ανά διαστήματα: «Τα καλύτερα βιβλία όλων των εποχών», «Τα κλασικά βιβλία που πρέπει να διαβάσεις οπωσδήποτε στη ζωή σου», «50+ βιβλία για το καλοκαίρι», «Τα βιβλία με τις περισσότερες πωλήσεις» κλπ κλπ……

 Μία από αυτές τις αμέτρητες λίστες που υπάρχουν σε διάφορες ιστοσελίδες και blog, με κέντρισε λίγο παραπάνω. Ήταν η λίστα με τα «1000 +1 βιβλία που πρέπει να διαβάσει κανείς πριν πεθάνει» (μακάβριο!). Τι κι αν είχα ήδη διαβάσει μέχρι εκείνη τη στιγμή τουλάχιστον 500 βιβλία στη ζωή μου, τι κι αν είχα ήδη φτιάξει τη δική μου λίστα με τα πολυαγαπημένα, η λίστα αυτή για περίπου δύο χρόνια ήταν ο μπούσουλας μου. Ξεκίνησα εντοπίζοντας και διαγράφοντας από τη λίστα τα βιβλία που είχα ήδη διαβάσει. Ήταν γύρω στα 30. «Ωραία!», σκέφτηκα, «έχω αλλά 970 περίπου για να την ολοκληρώσω».

 Κάπως έτσι ξεκίνησε μία άλλοτε χαλαρή κι άλλοτε αγχώδης προσπάθεια να εντοπίσω σε βιβλιοπωλεία, βιβλιοθήκες, παζάρια τους τίτλους που μου έλειπαν. Βέβαια πολλά από τα βιβλία αυτά δεν είχαν ακόμη μεταφραστεί στα ελληνικά αλλά δε βαριέσαι, θα έκανα υπομονή. Χα! Έτσι κι αλλιώς μέχρι να διαβάσω όλα τα άλλα, θα κυκλοφορήσουν στα ελληνικά και τα υπόλοιπα. Είχα αγνοήσει όμως μία μικρή λεπτομέρεια.. παράλληλα με τη λίστα μου, κάθε μήνα εκδίδονταν εκατοντάδες άλλοι τίτλοι βιβλίων, με αποτέλεσμα να δημιουργώ νοητά ή και γραπτώς καμιά φορά μια άλλη λίστα με τα βιβλία που ήθελα να διαβάσω και θα διάβαζα όταν θα τελείωνα με την προηγούμενη λίστα. Φαύλος κύκλος! Ναι, το ξέρω! Ακούγεται κάπως χαζό, αλλά δεν ήθελα να παρεκκλίνω από τον πρώτο μου στόχο ούτε όμως να χάσω και τον επόμενο. Ευτυχώς, πού και πού τρύπωνε ανάμεσα στη λίστα ένα από τα καινούρια βιβλία που ήθελα να διαβάσω κι η ικανοποίηση φυσικά της ανάγνωσης αυτού ήταν πολύ μεγαλύτερη. Γιατί, πράγματι κάθε φορά που έσβηνα ένα βιβλίο από τη λίστα πλησίαζα όλο και περισσότερο στο στόχο μου, αλλά ο στόχος αυτός είχε μετατραπεί σε αγγαρεία έως και ψυχαναγκασμό. Έτσι, σιγά σιγά η λίστα αυτή εγκαταλείφθηκε και μαζί της αναθεωρήθηκε η προσήλωση σε κάθε είδους λίστα. Γιατί οι λίστες μπορεί να είναι χρήσιμες όταν πρέπει να θυμηθείς ορισμένα απαραίτητα πράγματα στην καθημερινότητά σου, αλλά είναι τελείως άχρηστες όταν σου στερούν χρόνο κι ευχαρίστηση από το να κάνεις κάποια άλλα.

 Η συμβουλή μου λοιπόν είναι αναφορικά με τα βιβλία τουλάχιστον, να ξεχάσετε τις λίστες. Δε χρειάζεται να διαβάζουμε αυτά που μας λένε οι άλλοι ότι πρέπει να διαβάσουμε. Το ίδιο κάνω κι εγώ εδώ μέσα, προτείνω, αλλά εννοείται πως δε θα συμφωνήσουν όλοι μαζί μου.  Ο καθένας κρίνει και προτείνει σύμφωνα με το προσωπικό του γούστο, που δε συγκλίνει πάντα με το γούστο το δικό μας. Ούτε φυσικά το να διαβάσεις με το ζόρι 5-10 κλασικά βιβλία σε κάνει καλό αναγνώστη. Κατά τη γνώμη μου καλός είναι ο κάθε αναγνώστης και η εξοικείωση με το διάβασμα είναι αυτή που σε κάνει καλύτερο. Διαβάστε ό,τι σας αρέσει, διαβάστε όσο σας αρέσει κι όποτε σας αρέσει. Το διάβασμα είναι απόλαυση, γι αυτό θα πρέπει να γίνεται αβίαστα.

The Man Booker Prize shortlist 2015

                  

 Ανακοινώθηκε σήμερα, 15 Σεπτεμβρίου, όπως είχε οριστεί, η βραχεία λίστα για το Man Booker Prize 2015, με τις έξι τελικές υποψηφιότητες για το βραβείο. Το βραβείο Man Booker είναι η μεγαλύτερη λογοτεχνική διάκριση της Μεγάλης Βρετανίας, από το 1969, όταν και έγινε η πρώτη απονομή. Στις 29 Ιουλίου ανακοινώθηκε η μακρά λίστα, με 12 υποψήφια βιβλία και στις 13 Οκτωβρίου θα γνωρίζουμε τον φετινό νικητή. Φέτος είναι η δεύτερη χρονιά που το βραβείο μπορεί να απονεμηθεί σε συγγραφέα οποιασδήποτε εθνικότητας, με την προϋπόθεση φυσικά να είναι γραμμένο στην αγγλική γλώσσα και να έχει εκδοθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι έξι τελικοί υποψήφιοι συγγραφείς και τίτλοι βιβλίων είναι οι εξής:

A Brief History o Seven Killings -  Marlon James (Jamaica)

Satin Island -  Tom McCarthy (UK)

The Fishermen – Chigozie Obioma (Nigeria)

The Year of the Runaways – Sunjeev Sahota (UK)

A Spool of Blue Thread – Anne Tyler (US)

A little Life – Hanya Yanagihara (US)

 Αξίζει να σημειωθεί ότι από τους παραπάνω τίτλους αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο το «Fishermen», με τον ελληνικό τίτλο «Οι ψαράδες».

Πηγή:http://www.themanbookerprize.com/

Έθιμα ταφής

Hannah Κent

Εκδόσεις Ίκαρος

Βόρεια Ισλανδία, 1829, η Άγκνες Μάγκνουσντότιρ, καταδικάζεται σε θάνατο ύστερα από τη συμμετοχή της στη δολοφονία δύο ανδρών, ο ένας εκ των οποίων ήταν ο εραστής της. Με απόφαση του Νομαρχιακού Επιτρόπου της περιοχής περνάει τους τελευταίους μήνες της ζωής της στο αγρόκτημα του Νομαρχιακού Υπαλλήλου Γιον Γιόνσον, μαζί με την οικογένεια του και με μόνη συντροφιά-παρηγοριά τον νεαρό ιεροδιάκονο εφημέριο Τότι, που ορίζεται ως πνευματικός της.

 Τα παραπάνω γεγονότα είναι αληθινά. Σε αυτά βασίστηκε η Kent για να πλάσει τη μυθιστορηματική ζωή της Άγκνες Μάγκνουσντότιρ, της τελευταίας κατάδικης που εκτελέστηκε στην Ισλανδία τον 19^ο αιώνα. Το παγωμένο τοπίο της Ισλανδίας, τα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής για τη θέση της γυναίκας, οι κοινωνικές διακρίσεις, οι θρησκοληψία και οι δεισιδαιμονίες, όλα μπλέκονται μέσα σε ένα μυθιστόρημα σκληρό,  καθηλωτικό και συνάμα συγκινητικό. Η σταδιακή ανάδυση των χαρακτήρων, που προκύπτει από τις αφηγήσεις της μελλοθάνατης και τον αντίκτυπο που αυτές έχουν στους ακροατές, δε γίνεται να μη σε παρασύρει. Δεν υπάρχουν ήρωες και κανείς δε δικαιώνεται. Η συγγραφέας παρουσιάζει χαρακτήρες αληθινούς, σεβόμενη κάθε είδους συναίσθημα που μπορεί να νιώθουν και χωρίς να τους κρίνει για τις πράξεις τους.

 Νομίζω ότι η Kent δικαιωματικά έχει δεχθεί τόσο διθυραμβικές κριτικές και τόσες πολλές υποψηφιότητες για βραβεία, ειδικά αν λάβει κανείς υπόψη ότι με τα «Έθιμα Ταφής» κάνει το συγγραφικό της ντεμπούτο. Προσωπικά, δυσκολεύτηκα να διαβάσω τις τελευταίες στιγμές του βιβλίου, καθώς ήταν ιδιαίτερα έντονες και συγκινητικές. Αν αναλογιστεί μάλιστα κανείς και το γεγονός ότι τέλη καλοκαιριού εγώ ένιωθα ρίγος κάθε φορά που ολοκλήρωνα ένα κεφάλαιο, τότε μάλλον η ιστορία της Άγκνες Μάγκνουσντότιρ με συνεπήρε απολύτως.

Αναμνήσεις...

“All readers are good readers, when they have the right book”, Jeanne Henry

 Μάλλον κάπως έτσι έγινα αναγνώστρια, καλή- κακή δεν ξέρω, ίσως αυτό είναι υποκειμενικό, σίγουρα όμως καλή φίλη των βιβλίων και φανατική υπέρμαχος της αξίας της ανάγνωσης αυτών. Κάνοντας μία σύντομη αναδρομή στο παιδικό αναγνωστικό μου παρελθόν, διαπίστωσα πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξαν τα πρώτα βιβλία, με τα οποία ήρθα σε επαφή, στη μετέπειτα εξέλιξη μου ως αναγνώστρια. 

 Μεγαλωμένη κάπου στις αρχές του ’90, τα παιδικά βιβλία στην Ελλάδα περιορίζονταν ακόμη σε κλασικούς τίτλους και συγγραφείς της ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας. Σήμερα, τα παιδιά και οι μαθητές μας μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε ένα πλήθος σύγχρονων αναγνωσμάτων, με θεματολογία άμεσα προερχόμενη από το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν και γραμμένα σε γλώσσα τόσο οικεία, που καμιά φορά εκπλήσσει κάπως εμάς τους μεγαλύτερους. Η επίσκεψη μου στα βιβλιοπωλεία συχνά συνοδεύεται από ένα αίσθημα χαράς και ικανοποίησης για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν τα παιδικά βιβλία, όπως επίσης και για το ταλέντο στη συγγραφή τόσο πολλών και νέων συγγραφέων.

 Εδώ, όμως θέλω να μιλήσω για τα δικά μου παιδικά βιβλία. Τα βιβλία εκείνα που διαβάζοντας τα ως ενήλικη έχουν να μου πουν ακόμη περισσότερα. Κάπως έτσι συνειδητοποίησα τα οφέλη της ανάγνωσης τους τότε. Βιβλία ξένων συγγραφέων πρώτα με περιπέτειες και με ήρωες περιθωριοποιημένους από την ίδια τους τη μοίρα, όπως ο Τομ Σόγιερ, ο Όλιβερ Τουίστ και ο Ντέιβιντ Κόπερφιλντ. Βιβλία Ελλήνων συγγραφέων σχεδόν πάντα βγαλμένα από το πολύμορφο φυσικό τοπίο της χώρας μας, με βουνά και θάλασσες, με ιστορικές αναφορές που πολλές φορές δεν τις καταλαβαίναμε, αλλά με τόση τρυφερότητα και γλύκα κρυμμένη μέσα στις σελίδες τους, ίδια σχεδόν με εκείνη που των παππούδων μας, όταν μας διηγούνταν τις δικές τους ιστορίες και τα παραμύθια. Όσα βιβλία κι αν διάβασα μεγαλώνοντας και συνεχίζω να διαβάζω, δε γίνεται να ξεχάσω τον «Τρελαντώνη», «Το καπλάνι της βιτρίνας», τον «Μεγάλο περίπατο του Πέτρου» και το «Σπίτι για πέντε», «Τα ψάθινα καπέλα» και τόσα ακόμη που με συντρόφευαν τα βράδια του χειμώνα και τα μεσημέρια του καλοκαιριού. Κοιτάζοντας τα ξανά στα ράφια της βιβλιοθήκης μου, φέρνω στο νου μου τόσες πολλές αναμνήσεις, εικόνες από την αυλή μας, από τον κήπο, από το χωριό και μαζί σκανταλιές, που αφού τις έκανα πήγαινα και κρυβόμουν πίσω από τις σελίδες τους για να μη με καταλάβουν. Αναμνήσεις που όταν τις φέρνω στο νου μου πότε πότε, μου φαίνεται πως ακούω το συνωμοτικό θρόισμα των σελίδων από τα ράφια.

Βιβλία γλυπτά

Ένα συνηθισμένο απόγευμα, χαζεύοντας στο διαδίκτυο, έπεσα πάνω σε μία εικόνα από ένα βιβλίο γλυπτό. Αν και είχα ξαναδεί παρόμοιες φωτογραφίες, σκέφτηκα να κάνω μία μίνι έρευνα για τα πιο παραμυθένια γλυπτά φτιαγμένα από τις σελίδες βιβλίων και εμπνευσμένα από ευφάνταστους καλλιτέχνες.

Εντυπωσιάστηκα πρώτα από τα γλυπτά του Guy Laramee, ο οποίος αποφάσισε να ζωγραφίσει στα εξώφυλλα των βιβλίων διάφορα είδη πουλιών από την περιοχή Serra de Corvo Branco της Βραζιλίας και στο εσωτερικό των βιβλίων φιλοτέχνησε το περιβάλλον στο οποίο ζουν.

   

           

Σπουδαία είναι και τα γλυπτά της Jodi Jarvey-Brown, η οποία δημιουργεί έργα τέχνης αναπαριστώντας σκηνές από τα ίδια τα βιβλία που χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη. Σίγουρα μπορείτε να αναγνωρίσετε -όπως κι εγώ- εικόνες από τα αγαπημένα βιβλία των παιδικών μας χρόνων, κι όχι μόνο.

Τέλος εξίσου μαγικές και παραμυθένιες είναι και οι δημιουργίες της Su Blackwell, η οποία μάλιστα «ζωντανεύει» τα γλυπτά της προσθέτοντας όπου χρειάζεται και φωτισμό.

Πηγές: http://www.guylaramee.com/
http://www.amusingplanet.com/2015/06/guy-laramees-latest-book-carvings-of.html
http://www.jodiharvey-brown.com/book-sculptures.html
http://www.sublackwell.co.uk/portfolio-book-cut-sculpture/

Οι πληροφοριοδότες

                                   Juan Gabriel Vasquez   
                                       Εκδόσεις Ίκαρος

  Πώς ένα βιβλίο μπορεί να ανατρέψει για τον ίδιο του τον συγγραφέα, όσα μέχρι σήμερα πίστευε ότι γνώριζε για τον πατέρα του; Ο δημοσιογράφος Γκαμπριέλ Σαντόρο, στο πρώτο του βιβλίο, εξιστορεί τη ζωή μιας Γερμανοεβραίας που εγκαταστάθηκε στην Κολομβία λίγο πριν το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Η αιχμηρή κριτική όμως που δέχεται από τον πατέρα του, τον αναγκάζει να αναζητήσει τι είναι αυτό που πραγματικά κρύβεται πίσω από τις εκμυστηρεύσεις της Γερμανίδας και ποιοι είναι τελικά οι «πληροφοριοδότες» της ιστορίας  του.

   Ολόκληρο το βιβλίο είναι μία διαδρομή από το ψέμα και τη συγκάλυψη στην αλήθεια, από την παραδοχή στη μεταμέλεια. Γίνεται φανερή η προσπάθεια ενός άντρα να εξιλεωθεί για το νεανικό του σφάλμα που τόσο έντεχνα έκρυβε όλον αυτό τον καιρό και που αποτελούσε ισόβιο φορτίο για τη συνείδησή του. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε πολλά χρονολογικά, ιστορικά και ηθικά επίπεδα, με τη μορφή δημοσιογραφικής έρευνας. Το παρελθόν ζωντανεύει από την πένα του συγγραφέα και απαιτεί αναδιάρθρωση.

  Ο Βάσκες με εξαιρετική μαεστρία «χτίζει» ένα μυθιστόρημα πάνω στο σκοτεινό παρελθόν της Κολομβίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, τότε που η συνεργασία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, έφερε ως επακόλουθο τις «μαύρες λίστες», με σκοπό την οικονομική απομόνωση όσων αντιτίθονταν στην αμυντική πολιτική των ΗΠΑ ή κρίνονταν υπεύθυνοι για ναζιστική προπαγάνδα. Ο Βάσκες σε συνεντεύξεις του χαρακτηρίζει τους Πληροφοριοδότες ως ένα μυθιστόρημα «γραμμένο για την ατομική συνείδηση, για το πώς αυτή διαμορφώνεται από τα μεγάλα ιστορικά κινήματα και για τους τρόπους με τους οποίους η γραπτή και προφορική γλώσσα εισβάλλει στην πραγματικότητα και την αναδιαμορφώνει».

Άκου ανθρωπάκο!

                                               

                                    Του Βίλχελμ Ράιχ

   Στις 24 Μαρτίου του 1897 γεννιέται στη Γαλικία, περιοχή που ανήκε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, ο Βίλχελμ Ράιχ, ένας οραματιστής που έμελλε να διχάσει με τις θεωρίες και το έργο του όχι μόνο την επιστημονική κοινότητα όπου ανήκε, αλλά και ολόκληρη την κοινωνία. Μαθητής και φίλος του Σίγκμουντ Φρόυντ από το 1920, ακολούθησε μία λαμπρή καριέρα ως ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, πρώτα στη Βιέννη και εν συνεχεία στο Βερολίνο. Το 1939, μετά την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, μετακομίζει στις ΗΠΑ, όπου και ξεκινά τις έρευνες του γύρω από σωματικές και ψυχικές ασθένειες, οι οποίες σύμφωνα με τη θεωρία του οφείλονται στην ύπαρξη μίας «ζωτικής κοσμικής ενέργειας», της «οργόνης» και που κατέληξαν στη δημιουργία των αντίστοιχων ενεργειακών συσσωρευτών οργόνης. Η έρευνα του αυτή κρίθηκε ως επικίνδυνη κι έτσι τον Μάρτιο του 1957 κατέληξε στη φυλακή, όπου και πέθανε επτά μήνες αργότερα.

 Αν και οι ψυχαναλυτικές θεωρίες του Ράιχ αμαύρωσαν τη φήμη του και αμφισβητούνται μέχρι και σήμερα, οι κοινωνικές και πολιτικές του απόψεις, παρότι επαναστατικές για την εποχή του, εξακολουθούν να βρίσκουν υποστηρικτές και να παραμένουν επίκαιρες. Οι απόψεις αυτές διατυπώνονται ξεκάθαρα και στο «Άκου ανθρωπάκο!», που γράφτηκε το 1946 και δημοσιεύτηκε το 1948. Το βιβλίο αυτό αποτελεί μία κραυγή του συγγραφέα ενάντια στο φασισμό και τον ολοκληρωτισμό. Ο Ράιχ κρίνει ότι έχει την ηθική υποχρέωση να αφυπνίσει τον «ανθρωπάκο», που επαναπαύεται στον κοινωνικό του ρόλο ως ψηφοφόρο κι όχι ως ενεργό πολίτη, που συμβιβάζεται με την εκάστοτε πολιτική κατάσταση αρκεί να μη θίγεται ο ίδιος, που καταχράται την εξουσία όταν βρίσκεται σε αυτή, που δυναστεύει τα παιδιά του και τον/την σύζυγο, που δε διστάζει να δολοφονήσει τους φίλους και να λατρέψει τους εχθρούς. Όμως, παρά την αυστηρότητα με την οποία κρίνει τον «ανθρωπάκο», ο Ράιχ έχει βαθιά πίστη στη δύναμη και στα βαθιά συναισθήματα που ο καθένας κρύβει μέσα του και αυτά έχει ως στόχο να αναδείξει. Υποστηρίζει ότι «Ο μεγάλος άνθρωπος ξέρει πότε και με ποιον τρόπο είναι μικρός. Ο Ανθρωπάκος δε γνωρίζει ότι είναι μικρός και φοβάται να το μάθει». Είναι πεπεισμένος όμως ότι όταν το μάθει και αγωνιστεί για να ξεπεράσει την μικρότητα του, τότε θα οδηγηθεί με βεβαιότητα στην πρόοδο και την ευτυχία.

 Το βιβλίο αν και λιγάκι κουραστικό, καθώς ο συγγραφέας επαναλαμβάνεται σε αρκετά σημεία, αξίζει να διαβαστεί ως το εγχειρίδιο του σωστού πολίτη και οικογενειάρχη, του ανθρώπου εκείνου που δεν αφήνει τη μοίρα του στα χέρια άλλων. Στην τελευταία έκδοση από τις εκδόσεις Μίνωας, εκτός από την πετυχημένη μετάφραση και τον προσεγμένο πρόλογο, συναντούμε την εξαιρετική εικονογράφηση του William Steig, από την έκδοση του 1974, η οποία με το δυναμικό χιούμορ των σκίτσων ζωντανεύει τις απόψεις του Ράιχ. 

Η Αρχή…

    Από παιδί λάτρευα τα βιβλία… Τα βιβλία ήταν μέρος της καθημερινότητάς μου και αναπόσπαστο κομμάτι των διακοπών μου. Χωρίς αυτά δεν πήγαινα πουθενά. Εξάλλου με αυτά «ταξίδευα» παντού. Ήταν και εξακολουθούν να είναι για μένα το καλύτερο δώρο Χριστουγέννων, γενεθλίων και γιορτών. Η επιλογή μάλιστα ενός καλού βιβλίου ως δώρο, σύμφωνα φυσικά με τα δικά μου κριτήρια, είναι δείγμα του πόσο καλά γνωρίζεις τους φίλους σου, τον σύντροφό σου, τους δικούς σου τελοσπάντων ανθρώπους. Η ανάγνωση δε βιβλίων είναι δείγμα πολιτισμού και εξέλιξης. 

   Περνώντας λοιπόν από την απλή ανάγνωση, στην ανάλυση και αξιολόγηση ενός αναγνώσματος, συνειδητοποίησα ότι το να μοιράζομαι τις σκέψεις μου σχετικά με τα βιβλία, βοηθά στην καλύτερη εξοικείωση μου με αυτά –ακόμη και με βιβλία που δεν άπτονται των γνώσεων μου- και με ωριμάζουν σταδιακά ως αναγνώστη. Έτσι η ανάγκη αυτή, για ανταλλαγή απόψεων πάνω σε ό,τι μου τραβά το αναγνωστικό μου ενδιαφέρον με οδήγησε στη δημιουργία αυτού εδώ του blog. Κι επειδή το καλοκαίρι μας ανοίγει η όρεξη για διάβασμα, τι πιο ιδανικό από το να ξεκινήσω το εγχείρημα αυτό στα μέσα ακριβώς του καλοκαιριού. Καλό μας καλοκαίρι λοιπόν και καλή ανάγνωση!